Araba almak tek seferlik bir harcama değildir. Asıl maliyet, aracı kullandığınız her ay ortaya çıkar. Yakıt, sigorta, lastik, muayene, beklenmedik arıza... Bunların çoğu düzensiz aralıklarla gelir. Bu yüzden bütçede görünmezler. Görünmedikleri için de her seferinde "sürpriz" olurlar.
Oysa aracın yıllık maliyeti büyük ölçüde tahmin edilebilir. Amaç, bu maliyeti 12'ye bölüp her ay kenara koymaktır. Aşağıdaki adımlar, kendi rakamlarınızla bir araç bakım gideri bütçe tablosu kurmanızı sağlar.
Ruhsat veya son muayene kaydındaki kilometreye bakın. Bugünkü kilometreden çıkarın. Aradaki süreye bölün, yıllığa çevirin. Kaydınız yoksa haftalık ortalamanızı tahmin edin ve 52 ile çarpın. İşe gidiş-geliş, hafta sonu kullanımı ve yılda birkaç uzun yolu ayrı ayrı düşünün.
Katalog değerine güvenmeyin. Gerçek tüketim genelde daha yüksektir. Basit yöntem: Depoyu tam doldurun, kilometre sayacını sıfırlayın. Bir sonraki tam doluşta, alınan litreyi kat edilen kilometreye bölün. İki-üç dolumda ortalama alın. Sonuç sizin gerçek tüketiminizdir.
Formül basit: (Yıllık km ÷ 100) × 100 km'de tüketim × güncel litre fiyatı = yıllık yakıt. Bunu 12'ye bölün. Litre fiyatına küçük bir pay ekleyin; fiyatlar yıl içinde hareket eder.
Kullanım kılavuzu bakım aralığını kilometre veya süre olarak verir. Yağ, filtreler, buji, fren balatası, triger/kayış, akü, antifriz. Her kalem için "kaç kilometrede bir" ve "yaklaşık ne kadar" yazın. Servis veya sanayiden fiyat sorun. Yıllık kilometrenize göre o yıl hangi kalemin sırası geldiğini işaretleyin.
Bir takım lastik genelde birkaç yıl dayanır. Takım fiyatını tahmini ömre bölün, yıllık payı bulun. Kış ve yaz lastiği kullanıyorsanız iki takım hesaplayın. Mevsimlik değişim ve depolama ücretini de ekleyin. Balans ve rot ayarını unutmayın.
Zorunlu trafik sigortası, kasko, motorlu taşıtlar vergisinin iki taksiti, muayene ücreti, egzoz emisyon ölçümü. Bunlar belli tarihlerde gelir ve tutarları önceden bilinir. Yıllık toplamı çıkarın.
Otopark, köprü ve otoyol geçişleri, yıkama, cam suyu, otoyol kartı yüklemeleri. Küçük görünürler ama toplamda ciddi tutar oluştururlar. Son üç ayın banka ve kart ekstresine bakıp gerçek rakamı çekin.
Beklenmedik arıza her araçta olur. Aracın yaşı arttıkça olasılık da artar. Yıllık toplam giderin belli bir oranını arıza payı olarak ayırın. Eski araçlarda bu payı daha yüksek tutun. Bu para kullanılmazsa bir sonraki yıla devreder; kaybolmaz.
Nakit çıkışı yaratmaz ama gerçek bir maliyettir. Aracı sattığınızda geri alamayacağınız tutardır. Aracı birkaç yıl sonra değiştirmeyi planlıyorsanız, aradaki farkı da aylığa bölüp kenara koyun. Böylece değişim günü kredi çekmek zorunda kalmazsınız.
Yıllık toplamı bulun, aylığa çevirin. Bu rakam sizin gerçek araç maliyetinizdir. Bütçenizde ayrı bir kalem açın. Mümkünse bu parayı ayrı bir hesapta biriktirin; günlük harcama hesabında durursa erir.
| Kalem | Sıklık | Yıllık Tutar | Aylık Pay |
|---|---|---|---|
| Yakıt | Sürekli | ... | Yıllık ÷ 12 |
| Periyodik bakım | Yılda 1-2 | ... | Yıllık ÷ 12 |
| Lastik | Birkaç yılda bir | Takım ÷ ömür | Yıllık ÷ 12 |
| Sigorta + kasko | Yılda 1 | ... | Yıllık ÷ 12 |
| Vergi + muayene | Yılda 1-2 | ... | Yıllık ÷ 12 |
| Otopark, geçiş, yıkama | Aylık | Aylık × 12 | Aylık gerçek |
| Arıza fonu | Belirsiz | Pay | Yıllık ÷ 12 |