Kira, elektrik, su, internet ve abonelikler bütçenin en ağır kısmıdır. Bu kalemler sabit görünür. Ama çoğu zaman sabit değildir; sadece kontrol edilmemiştir. Kira fatura abonelik karşılaştırması yapmak, fazla ödeyip ödemediğinizi anlamanın en hızlı yoludur.
Aşağıdaki adımları bir hafta sonu, iki saatte tamamlayabilirsiniz. Tek ihtiyacınız son üç aylık faturalar, banka ekstresi ve bir tablo.
Son 3 ayın kira dekontlarını, elektrik, su, doğalgaz, internet faturalarını ve tüm otomatik ödemeleri bir araya getirin. Banka ekstresinde "tekrar eden" tutarları işaretleyin. Bu adım harcama takibi alışkanlığınızın da temelini oluşturur.
Her satır bir gider olsun. Sütunlar: kalem, aylık tutar, ödeme günü, sağlayıcı, sözleşme bitişi. Tahminle değil, gerçek rakamla doldurun.
Karşılaştırma ancak aynı birimle mümkündür. Kirayı metrekareye bölün. Elektriği kWh, suyu m³ üzerinden yazın. "Ayda 1.200 lira elektrik" bir şey söylemez; "ayda 320 kWh" karşılaştırılabilir bir veridir.
Kira için aynı mahalle, benzer metrekare ve benzer yaştaki en az 10 ilanı listeleyin. Emlak sitelerindeki ilan fiyatları isteme fiyatıdır; gerçek anlaşmalar genelde biraz altındadır. Komşularınıza ve apartman yöneticisine sormak da işe yarar.
Faturanın üstündeki tarife adına bakın. Mesken mi, ticarethane mi? Yanlış abonelik tipi yıllarca sessizce fazla ödeme yaratır. Sayaç okuma tarihini ve "tahmini endeks" ibaresini kontrol edin. Tahmini okuma yapıldıysa gerçek tüketiminiz sonraki ayda size yansır.
Evde 1 kişi mi 4 kişi mi yaşıyor? Toplam faturayı kişi sayısına bölün. Sonra kendinizi geçmiş aylarınızla karşılaştırın. En dürüst kıyas, geçen yılın aynı ayıdır. Mevsim etkisini böyle ayıklarsınız.
Her aboneliğin yanına son 30 günde kaç kez kullandığınızı yazın. Sıfır yazan satır iptal adayıdır. Ayda 1-2 kez yazanlar için tek seferlik satın alma daha ucuz olabilir.
Kira + aidat toplamı net gelirin üçte birini aşıyorsa bütçe geri kalan her kalemde sıkışır. Faturalar ve abonelikler birlikte gelirin yüzde 10-15 bandını geçiyorsa buradan kesinti çıkarabilirsiniz.
En yüksek üç kalemi seçin. İnternet ve telefon sağlayıcıları taahhüt yenilemede indirim verir; arayıp sormak yeterlidir. Kirada ise sözleşme yenileme tarihinden bir ay önce, elinizde ilan listesiyle konuşun.
Bu karşılaştırmayı 6 ayda bir tekrarlayın. Takvime hatırlatıcı koyun. Tek seferlik yapılan analiz altı ay sonra eskir.
| Kalem | Birim | Sizin Değeriniz | Kıyas Kaynağı |
|---|---|---|---|
| Kira | TL / m² | Kira ÷ net metrekare | Aynı mahalledeki 10 ilan |
| Elektrik | kWh / ay | Endeks farkı | Geçen yılın aynı ayı |
| Su | m³ / kişi | Tüketim ÷ hane nüfusu | Kendi 12 aylık ortalamanız |
| İnternet | TL / ay | Taahhütlü tutar | Sağlayıcıların yeni müşteri fiyatı |
| Abonelikler | TL / kullanım | Tutar ÷ aylık kullanım | Tek seferlik alım fiyatı |
Fazla ödediğinizi kanıtlayamıyorsanız, ödemediğinizi de kanıtlayamazsınız. Karşılaştırma, tahmini veriye çevirir.